WZÓR PRZEMYSŁOWY / autor: Adam Bogacz

Prawo własności przemysłowej definiuje wzór przemysłowy jako nową posiadającą indywidualny charakter postać wytworu lub jego części nadaną mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Z kolei za wytwór wymieniony w tej definicji uważa się każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych. W rozumieniu przepisów ustawy, wytworem jest nie tylko przedmiot jednoczęściowy, ale także wytwór złożony, składający się z wielu wymienialnych części.  Wytworem może być także część składowa tego przedmiotu, jeżeli po włączeniu jej do wytworu złożonego, pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, albo jest przedmiotem samodzielnego obrotu. Definicja wzoru przemysłowego odnosi się, zatem do różnorodnych produktów jak: meble, samochody, zegarki, sprzęt gospodarstwa domowego, przyrządy techniczne, sprzęt medyczny wyroby tekstylne, opakowania itp. Z przepisów ustawy jednoznacznie wynika, że jako wzór przemysłowy można chronić wyłącznie wygląd zewnętrzny produktu. Bez znaczenia dla ochrony jest konstrukcja produktu, usytuowanie
i sposób współdziałania części składowych, jego cechy techniczne i użytkowe czy tez własności użytego materiału. Nie będą one miały żadnego wpływu na zdolność rejestracyjną
i w konsekwencji nie będą objęte ochroną prawną wynikającą z tej rejestracji.
Ochrona prawna wzoru przemysłowego polega na uzyskaniu wyłącznego prawa korzystania z tego wzoru w sposób zarobkowy lub zawodowy na określonym terytorium
i w określonym czasie. Na terenie Rzeczypospolitej okres ten wynosi 25 lat i jest podzielony na okresy 5 –letnie. Dokumentem potwierdzającym nabycie tego prawa jest świadectwo rejestracji wzoru przemysłowego. Pojęcie korzystania ze wzoru przemysłowego jest dość szerokie i obejmuje nie tylko stosowanie (wytwarzanie),wprowadzanie do obrotu, ale także każdą inną formę korzystania przynoszącą uprawnionemu korzyści ekonomiczne. Istota ochrony prawnej sprowadza się do reglamentowania tego korzystania, po przez zawężenie kręgu podmiotów zainteresowanych wzorem i tym samym ograniczanie wolnej konkurencji
w tym zakresie na rynku. W określonych obocznościach, przejawia się to w zakazaniu przez uprawnionego korzystania ze wzoru osobom nieuprawnionym pod rygorem skutków prawnych.
 Prawo z rejestracji wzoru przemysłowego ogranicza się do tylko do wytworów, dla których nastąpiło zgłoszenie. Udzielone prawa z rejestracji wzorów przemysłowych podlegają wpisowi do rejestru wzorów przemysłowych.
Dla uzyskania prawa z rejestracji na wzór przemysłowy, niezbędnym jest spełnienie określonych warunków. Oprócz wymienionego wyżej wymogu, że musi on dotyczyć postaci wytworu lub jego części, wzór przemysłowy powinien oznaczać się nowością oraz indywidualnym charakterem. Pierwsza z wymienionych cech jest spełniona, gdy przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji (najczęściej będzie to data zgłoszenia), identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Za identyczny uważa się wzór przemysłowy, który co prawda różni się od ujawnionego przed datą zgłoszenia, ale różnice te powodowane są nieistotnymi szczegółami.
 Przesłanka udostępnienia wzoru przemysłowego nie jest spełniona, jeśli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy.
A zatem udostępnienie wzoru nie zawsze stoi na przeszkodzie uzyskaniu prawa z rejestracji
i przypadki takiego udostępnienia powinny być indywidualnie analizowane. Przepisy krajowe umożliwiają uzyskanie prawa z rejestracji pomimo ujawnienia wzoru przemysłowego przed datą zgłoszenia. Dzieje się tak wówczas, jeżeli ujawnienie to dotyczyło osoby zobowiązanej do zachowania poufności, albo zostało to dokonane przez twórcę wzoru, następcę prawnego albo osobę trzecią za zgodą uprawnionego w ciągu 12 miesięcy przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, a także w sytuacji popełnienia nadużycia wobec twórcy lub jego następcy prawnego.
Wymóg indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego jest spełniony, jeżeli ogólne wrażenie wywołane przez ten wzór na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór, który był wcześniej udostępniony publicznie. Pojęcie „zorientowanego użytkownika” zostało przybliżone w rzecznictwie, SN, który wyraził pogląd, że jest to osoba, która widzi we wzorze zarówno elementy podobne i odróżniające. Dodatkowo potrafi ocenić zakres swobody twórczej przy jego opracowaniu. Chodzi, więc bardziej osobę profesjonalną.

 

Formy ochrony - powrót

.

Innowacyjna Gospodarka


Projekt Współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.