Praktyczny wkład jednostki naukowej / autor: Piotr Wolszczak

 

Wstęp

W poprzednim artykule wymieniono formy współpracy z Jednostką Naukową obejmujące wszystkie etapy realizacji projektu wdrożenia innowacji w Przedsiębiorstwie. W niniejszym tekście wymienione zostaną praktyczne przykłady współpracy firm sektora MŚP z Uczelnią Techniczną. Celem prezentacji przykładów jest zainspirowanie do nawiązania współpracy Przedsiębiorców z Jednostkami Naukowymi i wspólne rozwiązywanie interesujących zagadnień.

 

Współpraca podparta teorią

Współpraca podejmowana w Jednostką Naukową opata jest na mocnych podstawach teoretycznych oraz wynikach najnowszych badań naukowych. Co prawda wszyscy inżynierowie powinni obserwować rozwój techniki, ale pracownicy naukowi skrupulatnie śledzą ten rozwój, choćby dlatego aby aktualizować materiały wykładowe. Dotyczy to wszystkich przedmiotów związanych z maszynami. Na podstawie własnego doświadczenia autor zauważa konieczność aktualizacji wybranych treści wykładów, co dwa lata.

Metodyka badań naukowych, ale również i wdrożeń prowadzona jest w oparciu o teoretyczne schematy postępowania, podejście procesowe, np. zastosowanie analizy FMEA (Failure Method and Effect Analysis). Celem stosowania postępowań systemowych (procedur) jest podniesienie efektywności prac i oszczędność środków przedsiębiorcy. Zastosowanie procedur umożliwia odnalezienie zagrożeń procesów produkcyjnych oraz ekonomiczne przeprowadzenie koniecznych testów i pomiarów. Testy i pomiary w firmie nie są ekonomicznie uzasadnione, ponieważ jej celem jest przecież przynoszenie zysku. Schemat ilustrujący podejście procesowe i wybór charakterystyk, które jako istotne powinny być w procesie monitorowane przedstawia rys. 1. Pracownicy naukowi zdają sobie sprawą z kosztowności wykonywanych przez nich prac.

 

rys. 1
Rys. 1 Schemat ilustrujący podejście procesowe i wybór istotnych charakterystyk (mających wpływ na zadowolenie klienta Przedsiębiorstwa MŚP)

 

Jednocześnie współpraca z Jednostką Uczelnianą wiąże się często z niższymi żądaniami finansowymi niż w przypadku firm usługowo-wdrożeniowych działającymi komercyjnie. Dzieje się tak z powodu tematyki zadań, które realizowane są przez pracowników naukowych. Dotyczą one unikalnych problemów, rozwiązywanych jednorazowo, których nie podejmują się firmy komercyjne, albo problemów wymagających przeprowadzenia badań lub wymagających posiadania multidyscyplinarnej wiedzy i umiejętności.

Poniżej wymieniono pozytywne przykłady takiej współpracy jednostek Politechniki Lubelskiej z firmami sektora MŚP (Małych i Średnich Przedsiębiorstw).

 

Przykłady wdrożeń

1. Opracowanie sposobu łączenia profili metalowych wykorzystywanych w budowie wind polegający na zastąpieniu operacji zgrzewania klejeniem.

Problem stanowiło dobranie substancji klejącej, która wytrzyma kolejną operację wygrzewania elementów w piecu, w wysokiej temperaturze. Technologia wytwarzania została opracowana i udowodniona.

2. Wykonanie wielkoformatowego wyświetlacza numerycznego LED.

Wykonanie obejmowało projekt elektryczny i program dla mikrokontrolerów wyświetlacza. Wyświetlacz stosowany jest w hali zakładu wytwórczego do wyświetlania danych produkcyjnych. Problemem dla firmy zamawiającej było znalezienie odpowiedniej firmy usługowej. W efekcie współpracy powstał nowy produkt.

3. Opracowanie układu sterowania wysiewem nawozów z zastosowaniem technologii GPS.

Niezależny komputer śledzi ruch pojazdu i dopasowuje ilość dozowanej mieszanki. Dokładność pozycjonowania do 1m uwzględnia niejednorodność wysiewu, natomiast układ elektroniczny dopasowuje ilość wysiewanego nawozu do prędkości ciągnika oraz umożliwia wstrzymywanie wysiewu na zakrętach, podczas zawracania.

4. Wykonanie oprogramowania sterownika wielozadaniowego w niższej warstwie systemu CIM (Computer Integrated Manufacturing).

Według rozwiązania sterownik wielozadaniowy zajmuje się sterowaniem bezpośrednim 18 maszynami do wyrobu blachodachówki.

Problemem Firmy było wycofanie się innego Wykonawcy. Kontakt z Uczelnią został nawiązany wcześniej przy okazji wydawania opinii o innowacyjności.

5. System do automatycznego przygotowanie mieszanki wapienno-piaskowej.

System obejmuje program sterujący pracą dwóch betoniarek. W ramach projektu dodano elektroniczny pomiar ciężaru, pomiar wilgotności oraz zmieniono system dozowania. System wykorzystujący falownik i podajnik ślimakowy zastąpił system wyposażony w regulację dwupołożeniową, czyli włącz/wyłącz. Skład mieszaniny jest powtarzalny i zmniejszony został błąd naważania składników.

6. Układ sterowania zamkiem drzwiowym za pomocą telefonu komórkowego.

System może być zastosowany do zdalnej weryfikacji praw dostępu i otwierania drzwi w budynkach użyteczności publicznej (bankach, sklepach samoobsługowych), biurach, magazynach. Elektroniczny identyfikator przechowywany jest w pamięci telefonu komórkowego. Uzyskanie dostępu polega na wybraniu w telefonie odpowiedniego identyfikatora i posłużeniu się telefonem komórkowym, jak pilotem do telewizora.

Układ opracowano na zlecenie firmy zajmującej się produkcją zamków drzwiowych w centralnej Polsce, która obszar poszukiwania wykonawcy rozszerzyć musiała aż do Lublina. Zbudowano dwa działające prototypy układu.

Opracowanie innowacyjnej technologii jest trudne i wiąże się z kosztami. Firmy chętniej poszukują gotowych rozwiązań do bezpośredniego zainstalowania z gwarancją działania. W dalszej części artykułu przedstawiono formę współpracy polegającą na wyszukiwaniu technologii w krajowych i zagranicznych sieciach transferu technologii.

 

Poszukiwanie technologii

W wymienionych przykładach wdrożeń powstały nowe aparaty i urządzenia. Opracowanie nowej technologii wiąże się zazwyczaj z względnie wysokimi kosztami, a zawsze z niedoszacowaniem czasu realizacji. Zniechęca to potencjalnych inwestorów sektora MŚP. Dla Przedsiębiorcy najdogodniejszą sytuacją jest istnienie na rynku odpowiedniej gotowej oferty. Współpraca z Uczelnią może, zatem polegać na skorzystaniu z bezpłatnych usług sieci wymiany technologii o zasięgu krajowym (Krajowa Sieć Innowacji w ramach Krajowego Systemu Usług PARP) i zagranicznym (Enterprise Europe Network).

W ramach sieci możliwe jest wyszukanie potrzebnego gotowego rozwiązania/technologii. Dodatkowo Przedsiębiorca uzyskuje wsparcie eksperta (pracownika naukowego) w trakcie uzgadniania szczegółów technicznych, oceny przydatności technologii oraz jej kompletności czy tłumaczenia z języka obcego. Po skojarzeniu partnerów wsparcie sieci EEN czy KSI się kończone.

Współpraca w ramach wymienionych sieci prowadzona jest w sposób standaryzowany. Wspólnym narzędziem jest audyt technologiczny pozwalający na ocenę potrzeb oraz możliwości przedsiębiorstwa i skoncentrowanie na istotnych działaniach.

 

Procedury oceny zagrożeń i potrzeb przedsiębiorstw

Zastosowanie odpowiedniej metodyki pozwala na zaoszczędzenie kosztów przez ogniskowanie uwagi w tych miejscach procesu (w ogólności działań), gdzie jest to najbardziej uzasadnione ekonomicznie. Wspomniana metoda FMEA służy do wykrywania zagrożeń procesu lub wad produktu, ich eliminowaniu lub minimalizacji ryzyka z nimi związanego. FMEA może być stosowana dla całego procesu lub jego fragmentu (nawet jednej operacji) oraz dla kompletnego produktu lub jego wybranego podzespołu, czy części. Ułatwia to wprowadzenie tej metodyki w firmie sektora MŚP. Analiza polega na identyfikacji zagrożeń, szacowaniu ryzyka ich wystąpienia, a następnie kwalifikacji do ewentualnego podjęcia działań zapobiegających. Liczbowe ujęcie przyczyn i skutków dostarcza wymiernych wskaźników pozwalających na precyzyjne kierowanie zasobów w takie działania, które przyniosą największy efekt. Takim przykładem zrozumiałego i użytecznego narzędzia jest analiza Pareto-Lorenza. Tego typu metodyki stosowane są w procesie audytu technologicznego w przedsiębiorstwach. Według doświadczeń autora nawet pobieżny audyt technologiczny przeprowadzony przez odpowiedniego eksperta przynosi efekty (np. uwypuklając możliwości techniczne firmy, które były dotychczas niedostrzegane) i skłania do współpracy.

 

Przykład poszukiwania technologii

W wymienionych sieciach, z którymi współpracuje Politechnika Lubelska kojarzonych jest wielu partnerów. Przedstawiono przykład, który odpowiada częstej sytuacji, kiedy pomysłowy przedsiębiorca poszukuje innowacyjnej technologii. Do biura EEN w Politechnice Lubelskiej zgłosiła się Firma zajmująca się dostarczaniem zestawów obiadowych do biur i zakładów pracy. Przedsiębiorca kierował się troską o środowisko naturalne i poszukiwał sposobu na redukcję wpływu dużej liczby opakowań jednorazowych, które wyrzuca codziennie Firma. Przeprowadzono poszukiwania na terenie Polski. Skontaktowano się trzema najważniejszymi firmami. Okazało się, że poszukiwane rozwiązania nie są w nich znane. Wydawało się, że opracowanie takiej wymagającej technologii wymaga lat badań (opakowanie ma wytrzymać kontakt z materiałem organicznym o podwyższonej temperaturze, utrzymać temperaturę i dopiero po użyciu ulec szybkiej biodegradacji). Zdecydowano się na wykorzystanie sieci EEN. W zapytaniu technologicznym do sieci międzynarodowej sprecyzowano, że poszukiwane są elementy technologii umożliwiające produkcję jednorazowych pojemników obiadowych z możliwością ich biodegradacji. Tymi elementami mogą być:

- kompletna linia produkcyjna,

- maszyny do produkcji opakowań,

- maszyny do pakowania,

- technologia biodegradacji jednorazowych pojemników obiadowych,

- tworzywo do produkcji takich pojemników.

Po krótkim czasie przyszła odpowiedź z odpowiedniego biura sieci we Francji. Opis oferowanej technologii i dane partnera zostały dostarczone Przedsiębiorcy. Doszło następnie do kolejnej wymiany listowej. W ten sposób innowacyjna technologia znalazła się w zasięgu możliwości lubelskiej firmy. Przykład ma przedstawiać, w jaki sposób innowacyjne pomysły kreatywnych przedsiębiorców mogą zostać urealnione przez podjęcie współpracy z Uczelnią.

 

Podsumowanie

W artykule wymieniono praktyczne przykłady współpracy firm sektora MŚP z Uczelnią Techniczną. Celem prezentacji przykładów jest zainspirowanie do nawiązania współpracy Przedsiębiorców z Jednostkami Naukowymi i wspólne tworzenie kreatywnych, innowacyjnych rozwiązań.

Lublin, 2012

 

Strona główna - powrót

.

Innowacyjna Gospodarka


Projekt Współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.