WZÓR PRZEMYSŁOWY / autor: Adam Bogacz

Jak wynika z definicji ustawowej, wzorem przemysłowym jest nowa postać wytworu lub jego części, która musi posiadać indywidualny charakter. Tworzenie nowych, ciekawych
i cechujących się oryginalnością wzorów określa się mianem wzornictwa przemysłowego. Działalność wzornicza występuje w wielu dziedzinach naszego życia, poczynając od przemysłu motoryzacyjnego, przez przemysł meblarski, budownictwa, a kończąc na przedmiotach gospodarstwa domowego. Producenci wyrobów powszechnego użytku i nie tylko, dążą do uzyskania przewagi nad konkurencją wprowadzając na  rynek nowe wyroby, różniące się od dotychczasowych kształtem, kolorystyką, rodzajem materiału przyjemnego
w dotyku lub odróżniającego się odmienną fakturą. Przez odbiorców towary lub ich elementy składowe odbierane są jako bardziej estetyczne. Mając zatem do wyboru, wyroby o podobnej użyteczności, wybór zakupu padnie na te ładniejsze.
Rozważając ochronę własnego wzoru, należy przeanalizować, co w nim jest istotne
i nowatorskie. Czy tylko postać zewnętrzna, czy może także cechy użytkowe wynikające
z konstrukcji, zestawienia elementów składowych. Jeśli przeważają te drugie, należy brać pod uwagę również ochronę w formie uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy. Analiza na tym etapie jest ważna, bowiem procedura uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy
i prawa z rejestracji na wzór przemysłowy jest bardzo różna. O tym, która forma ochrony będzie korzystniejsza dla właściciela wzoru, decydować będą motywy chęci jego skopiowania. Często złudną okazuje się ochrona prawna w formie łatwiejszej, szybszej
i tańszej rejestracji wzoru przemysłowego, gdy w praktyce pożądane jest naśladownictwo konstrukcji wyrobu, a nie jego postaci zewnętrznej, którą można zastąpić inną, omijając w ten sposób ochronę prawną. Warto na tym etapie rozważań w przypadku wątpliwości, zasięgnąć porady rzecznika patentowego.
Ochrona prawna wzoru przemysłowego powstaje poprzez uzyskanie prawa
z rejestracji w Urzędzie Patentowym R.P. Dla powstania tej ochrony niezbędne jest dokonanie zgłoszenia wzoru przemysłowego oraz przeprowadzenie procedury rejestracyjnej. Zgłaszającym może być zarówno osoba prawna jak i fizyczna. W zależności od dokonanych uzgodnień i okoliczności powstania wzoru, zgłaszającym może być jego twórca (pracownik) lub zatrudniający go podmiot (pracodawca). Przedsiębiorca krajowy, zarówno na etapie zgłoszenia wzoru przemysłowego jak również postępowania prowadzonego przed Urzędem Patentowym nie ma obowiązku korzystania z pośrednictwa pełnomocnika. Dokumentację zgłoszeniową przygotować może oraz korespondencję z Urzędem prowadzić samodzielnie zainteresowany. Jeżeli jednak zdecyduje się na zlecenie wykonania tych czynności pełnomocnikowi, to może nim być wyłącznie rzecznik patentowy. Tzw. „przymus rzecznikowski”, czyli obowiązek korzystania z pełnomocnika, dotyczy tylko podmiotów zagranicznych.
 Zgłoszenia dokonuje się na formularzu dostępnym w Urzędzie Patentowym albo na stronie internetowej tego urzędu. Przed dokonaniem zgłoszenia, wskazane jest przeprowadzenie poszukiwań w udostępnianych przez Urząd Patentowy bezpłatnych bazach wzorów przemysłowych zarejestrowanych w kraju. Poszukiwania te można prowadzić samodzielnie lub zlecić je rzecznikowi patentowemu. Przeprowadzenie badania zdolności ochronnej, pozwoli to na uniknięcie kolizji planowanego zgłoszenia z już zarejestrowanymi wzorami przemysłowymi umożliwiając dokonanie korekty planowanego zgłoszenia, oraz przyczyni się do racjonalizacji kosztów całego przedsięwzięcia. Koszty te mogą w zależności od okoliczności dotyczyć opracowania samej postaci wzoru, opracowania dokumentacji zgłoszeniowej, opłat za zgłoszenie i utrzymanie ochrony, wynagrodzenia pełnomocnika.
W przypadku negatywnej decyzji Urzędu Patentowego, odmawiającej udzielenia prawa
z rejestracji na wzór przemysłowy i niepowodzenia procedury odwoławczej, poniesionych wydatków z reguły nie udaje się odzyskać.

Od pomysłu do zgłoszenia - powrót

.

Innowacyjna Gospodarka


Projekt Współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.