WYNALAZEK / autor: Adam Bogacz

Wynalazek jest najbardziej doniosłą i pożądaną przez twórców kategorią projektu wynalazczego występującą w ustawie Prawo własności przemysłowej. Jest to kategoria bardziej niż inne obwarowana wymogami, jakie należy spełnić, aby rozwiązanie techniczne pretendujące do uznania go za wynalazek, za taki zostało uznane przez Urząd Patentowy R.P. Formą ochrony wynalazku jest patent, czyli wyłączne prawo do korzystania z wynalazku
w sposób zawodowy lub zarobkowy na terenie terytorium Rzeczypospolitej przez okres 20 lat, pod warunkiem wnoszenia opłat ochronnych. Na ulepszenie techniczne wynalazku chronionego patentem, można uzyskać patent dodatkowy.
Podejmując rozważania czy ubiegać się o ochronę prawną na posiadane własne rozwiązanie techniczne należy przeanalizować, czy w ogóle dokonywać zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym, czy tez korzystniej będzie chronić go własną tajemnicą. Należy zauważyć, że zgłaszając rozwiązanie do Urzędu Patentowego, twórca lub podmiot ubiegający się o ochronę musi ujawnić istotę wynalazku w opisie patentowym, podać szczegóły techniczne, niezbędne do zrozumienia budowy, technologii, zasady działania, dołączyć rysunki, podać przykłady zastosowania, a także wskazać w zastrzeżeniach patentowych cechy szczególne (znamienne), które odróżniają to rozwiązanie od innych podobnych znajdujących się w stanie techniki. Ujawnienie rozwiązania pozwala zorientować się konkurentom w kierunkach rozwoju podmiotu gospodarczego zgłaszającego wynalazek,
w jego przewadze technicznej na rynku określonych wyrobów lub technologii. Pozwala to konkurencji na wcześniejsze uruchomienie działań innowacyjnych niwelujących tę przewagę, albo podjęcie kroków prawnych zmierzających do zablokowania zgłoszenia.
 Na decyzję o dokonaniu zgłoszenia i ubiegania się o ochronę, winna mieć wpływ sama kategoria wynalazku. Czy dotyczy on wytworu (konstrukcji elementu, urządzenia, maszyny) czy tez technologii (sposobu produkcji, zasad postępowania) pozwalającej na uzyskanie oczekiwanego rezultatu. W pierwszym przypadku istnieje duże prawdopodobieństwo skopiowania nowej konstrukcji po jej pozyskaniu z rynku, i ta sytuacja wskazuje na zasadność posiadania ochrony prawnej. Jej brak pozbawia autora (właściciela) rozwiązania możliwości zakazania innemu podmiotowi korzystania z jego rozwiązania.
W sytuacji rozważania ochrony wynalazku dotyczącego technologii, nie w każdym przypadku bez posiadania znajomości istotnych parametrów technicznych dotyczących postępowania np. kolejności poszczególnych operacji, temperatury, ciśnienia, proporcji składników itp. możliwe jest dotarcie metodą prób i błędów do istoty rozwiązania technicznego. Pozwala to na rezygnację z formalnej ochrony prawnej i objęcie technologii tajemnicą przedsiębiorcy. Dodatkową zaletą takiego podejścia, jest brak kosztów związanych z opracowaniem dokumentacji zgłoszeniowej, opłat w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, oraz kosztów utrzymywania ochrony.
Koszty uzyskania i utrzymywania ochrony prawnej wynalazku, które nie są małe
i należy się spodziewać, że będą nadal rosnąć, winny dać asumpt do rozważań celowości uzyskania ochrony, w zestawieniu z możliwością przyszłej komercjalizacji wynalazku. Mija się z celem dokonywanie zgłoszenia rozwiązania technicznego dla samego uzyskania ochrony prawnej. Sens takiego działania jest widoczny wówczas, gdy korzystanie z wynalazku odbywa się w skali przemysłowej, czy to w formie bezpośredniego korzystania przez właściciela rozwiązania, czy w formie sprzedaży licencji. Ochrona prawna daje uprawnionemu z patentu na wynalazek instrumenty do zwalczania przypadków naruszeń,
a zwłaszcza domagania się zaprzestania naruszania, oraz zapłaty odszkodowania na zasadach ogólnych.
Koszty sporządzenia dokumentacji zgłoszeniowej oraz opłata za zgłoszenie wnoszona do Urzędu Patentowego powinny stanowić zachętę do przeprowadzenia badania zdolności patentowej rozwiązania. Badania te dadzą wstępną odpowiedź, jakie są szanse na uzyskanie patentu, jakie podobne wytwory lub technologie już funkcjonują na danym terytorium,
w jakim kierunku zmierza rozwój urządzeń i technologii w danej dziedzinie techniki, oraz pozwolą na odpowiednio wcześniejszą korektę szczegółów rozwiązania technicznego przewidzianego do ochrony. Badania takie można przeprowadzić samodzielnie w oparciu o bazy udostępniane nieodpłatnie przez Urząd patentowy. Korzystniej jednak, zlecić badanie rzecznikowi patentowemu, który przeprowadzi je z uwzględnieniem niezbędnych przesłanek.

Od pomysłu do zgłoszenia - powrót

.

Innowacyjna Gospodarka


Projekt Współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.